Meteen voer en water zodra het licht aangaat: rust in de stal

22-2-2018  |  Door: De Hoop   |  Categorie: Vermeerdering

Vermeerderaars Dirk Jan en Geert Schuttert verstrekken de hennen deze ronde meteen voer en water zodra het licht aangaat. Dit is een van de veranderingen die ze op voorspraak van
vermeerderingsspecialist Ab van der Leest doorvoerden na de evaluatie van de laatste ronde. Het is een van de verbeteringen waarmee de Schutterts afstevenen op een geprognotiseerde productie van 184 eieren per hen.

De broers Dirk Jan en Geert Schuttert hebben een vermeerderingsbedrijf in het Gelderse Laren.
De gedreven ondernemers houden in zeven vrijwel identieke stallen 57.000 moederdieren (Ross)
aangevuld met negen procent hanen. De eerste stallen staan er inmiddels zo’n tien jaar en
de laatste twee werden er twee jaar geleden bijgebouwd. “We zitten nu wel aan de maximale omvang. Zowel bij opfok als de broederij lopen we wat betreft de bedrijfsomvang tegen grenzen aan”, vertelt Dirk Jan. Voor de beide broers hoeft dat ook niet. Ze kunnen het nu dankzij de moderne inrichting en automatisering nog met z’n tweeën behappen. Zo nu dan springen de vrouw en vriendin van beide Schutterts bij maar externe arbeid is niet nodig.

Flexibel door automatisering
“Het voordeel van een groter bedrijf is dat het eerder aantrekkelijk is om te automatiseren”, stelt
Geert. “Voordat we onze bedrijven samenvoegden, hadden we ieder een eigen
vermeerderingsbedrijf. Het totale aantal van beide bedrijven was de helft van het aantal moederdieren dat we nu hier hebben. Toch waren we er toen meer tijd aan kwijt dan nu.” De eieren komen stal voor stal in een behoorlijk tempo richting de sorteerder. Schutter kan ze afhankelijk van de wens van de broederij direct op broedlades plaatsen of, in geval van export, op trays. Daarna pakt een robot de eieren volledig automatisch op een pallet. De geavanceerde apparatuur meet per stal nauwkeurig het aantal eieren, de eigewichten en het aantal eieren die geschikt zijn als broedei. Deze data zijn belangrijke input voor de evaluatie van de ronde.

Leren van elke ronde
Elke ronde wordt uitgebreid geëvalueerd met alle betrokken partijen: de dierenarts, de fokkerij-
organisatie, de opfokorganisatie, de broederij en De Hoop die het voer levert. Ongeveer een maand voor het eind van de ronde trommelt vermeerderings specialist Ab van der Leest de betrokkenen op. De hele bedrijfsvoering komt dan aan de orde: de veterinaire geschiedenis, het licht- en voerschema en natuurlijk de resultaten. Wat ging goed, wat kan beter en wat doen we de volgende keer anders? “De tafel was de laatste keer maar net groot genoeg”, wijst Ab naar de grote ovale tafel in de kantine. Het resultaat van de vorige ronde was niet naar tevredenheid. De productie was te laag en de uitval aan de hoge kant door veterinaire problemen bij de ouderdieren. “Bij zo’n evaluatie gaan we met open vizier het gesprek aan. Niet om elkaar wat te verwijten, maar juist om te kijken hoe we het de volgende ronde beter kunnen doen.”

Kleine verandering, grote verbetering
Om topresultaten te draaien kan een ogenschijnlijk kleine verandering toch een behoorlijke impact
hebben. “Het gaat juist om de details. Het is net als bij topsport”, stelt Van der Leest. Een van de
aanpassingen deze ronde is dat de dieren meteen voer en water krijgen zodra het licht in de stal aangaat. Voorheen zat daar zes uur tussen. “Om ze tijd te gunnen het legnest op te zoeken om zo grondeieren te voorkomen. Bovendien hadden we zo zicht op het voeren”, blikt Dirk Jan terug. Een groot nadeel van een lange lichtperiode zonder voer, is dat er meer onrust is in de stal. Dit zorgt voor meer stress en dat kost productie en kan leiden tot meer uitval en mogelijk hakpeesproblemen.

Met licht meteen voer
Tijdens de evaluatie bracht Ab van der Leest het voorstel in om zodra de lampen om 3 uur
aangaan ook meteen voer en water te verstrekken. Na een discussie over de voordelen en
mogelijke risico’s besloten de Schutterts het voorstel over te nemen. “Een juiste beslissing”, constateren ze achteraf. Op het moment dat we de vermeerderaars spreken hebben de dieren een leeftijd van 48 weken. “De hennen zijn rustiger en minder stressvol. Het gaat er in de stal veel relaxter aan toe. Dat zien we ook terug in de cijfers. Vooral een extreem lage uitval aan begin van de ronde valt op”, wijst Geert op het beeldscherm met daarop de koppelgegevens. De totale uitval op week 30 ligt onder de 1,0 procent.

Hogere productie
Ook de eiproductie en de legpersistentie zijn deze ronde duidelijk beter. De gemiddelde piekpro-
ductie over de zeven stallen bedroeg 88 procent. In twee stallen lag deze zelfs twee weken boven
de 90 procent. De productie ligt dan ook ruim boven de norm die Ross hanteert. Op basis van de inmiddels gerealiseerde prognose in vier van de zeven stallen kwam de productue uit op maar liefst 190,2 eieren op 60 weken (norm 177). De gevreesde toename van het aantal grondeieren bleef achterwege. Het aandeel grondeieren is vergelijk baar met voorgaande rondes: vrijwel nihil. Enige nadeel dat Geert kan noemen is dat er wat vaker hennen in het legnest mesten waardoor er iets meer vuile eieren zijn.

Voerschema en gewichtsontwikkeling
Het goede resultaat is geen reden om achterover te leunen. Nieuwe inzichten en ervaringen zijn voortdurend aanleiding om de bedrijfsvoering aan te scherpen. Zo wordt op dit moment kritisch gekeken naar de gewichtsontwikkeling van de hen nadat de piekproductie is bereikt. Wat is het ideale gewicht? Kunnen we wat scherper voeren? “Dit is alvast een agendapunt voor de evaluatie van deze ronde”, stellen de vermeerderaars en Van der Leest vast. “Het kan altijd beter.”

Lage voerkosten met rantsoen met 50 procent mais
Het eerste deel van de ronde zitten de moeder dieren bij Schuttert op voer uit de Ross COMFORT-lijn. Dit voer is wat volumineuzer waardoor de dieren er wat meer van mogen opnemen. Dit voorkomt stress wat bijdraagt aan rust in de stal. Zodra de productie oploopt richting de piek schakelen ze over op voeders uit de PLUS-lijn. Daarna voert het Larense bedrijf een eigen samenstelling, omdat ze zelf 50 procent mais bijmengen. “De Hoop levert het kernvoer en de losse mais. We hebben zelf een breker en een menger. Bij onze omvang is dat een rendabele investering en levert het ons uiteindelijk lagere voerkosten per ei op. Een ander voordeel is dat ik zeker weet dat het voer een uniforme samenstelling heeft. Het voer mengen we dagelijks en heeft geen kans om te ontmengen.”